Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng dặn dò: “Dù khó khăn đến đâu cũng phải tiếp tục thi đua dạy tốt và học tốt”. Khắc ghi lời dạy của Bác, trong suốt hành trình phát triển của cách mạng Việt Nam, Đảng ta luôn xác định giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là động lực cốt lõi quyết định tương lai của dân tộc. Bước vào giai đoạn hiện nay, trước những yêu cầu đòi hỏi ngày càng cao của chương trình giáo dục phổ thông 2018 và công cuộc đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, vai trò của người đảng viên trên mặt trận văn hóa – giáo dục lại càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Là một người giáo viên đang trực tiếp gieo mầm tri thức dưới mái trường TH & THCS Đại Sơn xã Thượng Đức, tôi luôn sâu sắc nhận thức rằng: muốn nhà trường phát triển, học sinh tiến bộ thì mỗi cán bộ, đảng viên phải luôn là những người tiên phong, đi đầu trong cả tư tưởng lẫn hành động. Tinh thần ấy không chỉ thể hiện ở việc không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn, đổi mới phương pháp giảng dạy, mà còn thể hiện ở việc chấp hành, cụ thể hóa các chủ trương, nghị quyết của đảng vào thực tiễn công tác hằng ngày.

Thấm nhuần tinh thần đó, chi bộ trường TH & THCS Đại Sơn xã Thượng Đức đã và đang nỗ lực khẳng định vai trò hạt nhân lãnh đạo, tích cực đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao năng lực tự hoàn thiện và tinh gọn bộ máy nhằm xây dựng một môi trường giáo dục hiệu quả, chất lượng và vững mạnh.

Đổi mới phương thức lãnh đạo: Nghị quyết phải đi vào đời sống học đường

Đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền của đảng theo hướng khoa học, dân chủ, hiệu quả và sát thực tiễn là giải pháp cốt lõi để duy trì tính đúng đắn và nâng cao uy tín của đảng trong giai đoạn mới. Tại chi bộ Trường TH & THCS Đại Sơn xã Thượng Đức, việc đổi mới phương thức lãnh đạo không dừng lại ở những khái niệm lý luận chung chung hay nằm trên các trang tài liệu, mà được cụ thể hóa thành các hành động thực tiễn trong công tác quản lý và giảng dạy.

Trước hết, chi bộ đặc biệt chú trọng xây dựng phương pháp làm việc khoa học. Trong quản lý giáo dục, nếu chỉ ban hành nghị quyết mang tính hình thức, xa rời thực tế sẽ dễ dẫn đến tình trạng “trên nóng, dưới lạnh” hoặc triển khai chồng chéo. Nhận thức rõ điều đó, mọi chủ trương và kế hoạch của chi bộ đều được xây dựng dựa trên sự phân tích kỹ lưỡng các dữ liệu thực tế: từ điều kiện cơ sở vật chất, chất lượng đội ngũ giáo viên, cho đến đặc thù tâm lý lứa tuổi và hoàn cảnh kinh tế của học sinh trên địa bàn xã Thượng Đức. Bản kế hoạch công tác hằng năm được cụ thể hóa theo phương châm “rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm và rõ kết quả”. Đồng thời, chi bộ duy trì cơ chế kiểm tra, giám sát định kỳ thông qua các buổi sinh hoạt tổ chuyên môn, kịp thời tháo gỡ khó khăn phát sinh trong quá trình thực hiện chương trình GDPT 2018, bảo đảm nghị quyết ban hành ra đều có tính khả thi cao và đi thẳng vào cuộc sống học đường.

Bên cạnh đó, việc mở rộng và phát huy dân chủ được xem là chìa khóa tạo nên sự đoàn kết và giải phóng năng lượng sáng tạo của tập thể. Nhấn mạnh về vai trò của vấn đề này, đồng chí Ngô Thị Hoài – Phó Bí thư chi bộ nhà trường chia sẻ: “Nếu thiếu dân chủ, môi trường sư phạm sẽ rơi vào thụ động, triệt tiêu hoàn toàn tinh thần đổi mới và khát khao cống hiến của giáo viên. Chỉ khi cán bộ, giáo viên thực sự được chủ động và được lắng nghe, sức mạnh tập thể mới được khơi dậy trọn vẹn.”

Thấm nhuần tư tưởng đó, chi bộ đã đẩy mạnh thực hành dân chủ gắn liền với công khai, minh bạch theo phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”. Trong các buổi sinh hoạt chuyên đề hay họp hội đồng sư phạm, cán bộ, giáo viên và nhân viên được khuyến khích thẳng thắn đóng góp ý kiến vào kế hoạch giáo dục năm học. Mọi quyết định liên quan đến công tác thi đua, khen thưởng, nâng lương, phân công giảng dạy hay thu chi tài chính nội bộ đều được công khai minh bạch. Chính sự dân chủ và công bằng này đã củng cố niềm tin tuyệt đối của quần chúng đối với sự lãnh đạo của cấp ủy, tạo ra sự đồng thuận rất cao trong mọi hoạt động của nhà trường.

Mặt khác, phương thức lãnh đạo của chi bộ luôn gắn liền với yêu cầu bám sát thực tiễn địa phương. Giáo dục không thể tách rời khỏi bối cảnh kinh tế - xã hội nơi nhà trường đóng chân. Đảng viên trong chi bộ luôn chủ động giữ mối liên hệ mật thiết với phụ huynh học sinh, chính quyền địa phương và các đoàn thể xã Thượng Đức. Nhờ sâu sát địa bàn, từng đảng viên, giáo viên chủ nhiệm có thể nắm bắt chính xác tâm tư, hoàn cảnh gia đình của từng em học sinh, từ đó phân loại và đưa ra giải pháp hỗ trợ kịp thời đối với những học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, học sinh yếu kém hoặc có nguy cơ bỏ học.

Đánh giá về sự phối hợp này, trưởng ban đại diện cha mẹ học sinh nhà trường - anh Trần Văn Cũng khẳng định: “Chưa bao giờ mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội lại khăng khít đến thế. Nhờ chi bộ chỉ đạo sát sao, các thầy cô không chỉ dạy chữ mà còn thấu hiểu tâm tư, sẻ chia khó khăn với từng gia đình, tạo nên niềm tin vững chắc trong nhân dân địa phương.”

Sự đồng hành bền chặt ấy chính là minh chứng rõ nét cho sự chuyển biến từ nghị quyết của Đảng thành hành động chăm lo thực chất cho con em nhân dân Thượng Đức.

Tự đổi mới để xây dựng chi bộ trong sạch, vững mạnh

Sự vững mạnh của chi bộ chính là điểm tựa vững chắc nhất cho sự phát triển toàn diện của nhà trường. Nhận thức rõ nguyên lý “Đảng mạnh là do các chi bộ mạnh”, chi bộ Trường TH & THCS Đại Sơn đã triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm tự đổi mới, tự hoàn thiện trên mọi mặt.

Trước hết là việc thực hiện tự phê bình và phê bình một cách nghiêm túc, thực chất. Tự phê bình và phê bình là quy luật phát triển, là “thước đo” sức chiến đấu của tổ chức đảng, nhưng thách thức lớn nhất là tránh rơi vào tình trạng nể sợ, né tránh, “dĩ hòa quý nhật” hoặc lợi dụng phê bình để công kích cá nhân. Tại chi bộ, mỗi đảng viên tự giác soi rọi bản thân theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XII, XIII) gắn với học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Quá trình kiểm điểm không diễn ra qua loa mà tập trung nhìn thẳng vào sự thật: chỉ ra những hạn chế về đổi mới phương pháp giảng dạy, việc ứng dụng công nghệ thông tin hay tinh thần trách nhiệm trong công việc. Với tinh thần “thương yêu đồng chí”, phê bình để cùng tiến bộ, chi bộ đã kiên quyết ngăn chặn từ sớm, từ xa các biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, hay “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ.

Cùng với đó, chi bộ tập trung đột phá vào việc đổi mới nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ. Khắc phục triệt để tình trạng “hành chính hóa” – tức sinh hoạt đảng chỉ dừng lại ở việc đọc báo cáo chuyên môn hay phổ biến văn bản – chi bộ đã chuyển dịch mạnh mẽ sang tăng cường các buổi sinh hoạt chuyên đề mang tính trí tuệ và ứng dụng cao. Các chủ đề sinh hoạt được lựa chọn đều trăn trở từ thực tiễn đổi mới giáo dục như: “Giải pháp nâng cao hiệu quả ứng dụng CNTT và chuyển đổi số trong soạn giảng”, “Thực hiện hiệu quả Chương trình GDPT 2018 đối với trường liên cấp”, hay “Xây dựng văn hóa học đường và môi trường giáo dục an toàn, thân thiện”. Qua mỗi chuyên đề, các đảng viên cùng nhau thảo luận, tìm ra giải pháp tối ưu và ban hành kết luận rõ ràng, biến buổi sinh hoạt đảng thành nơi tháo gỡ các “khâu yếu, việc khó” của nhà trường.

Đặc biệt, chi bộ luôn đề cao tính tiên phong, gương mẫu của người đảng viên – thầy giáo. Trong môi trường sư phạm, lời nói phải đi đôi với việc làm, bởi hình ảnh của người thầy là tấm gương trực tiếp tác động đến học sinh và quần chúng. Cán bộ, đảng viên, nhất là các đồng chí trong cấp ủy và ban giám hiệu phải thực sự là những người đi đầu trong tinh thần tự học, tự bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn và tư tưởng chính trị. Mỗi đảng viên phải là một nhân tố nòng cốt trong việc đăng ký thực hiện các tiết dạy tốt, thi giáo viên dạy giỏi, viết sáng kiến kinh nghiệm và giữ gìn chuẩn mực đạo đức nhà giáo, từ đó lan tỏa năng lượng tích cực và cảm hứng cống hiến cho toàn thể cán bộ, giáo viên trong nhà trường.

Tinh gọn bộ máy: “Đúng người, đúng việc”, giảm thủ tục, tăng hiệu quả

Tinh gọn bộ máy trong một cơ sở giáo dục không chỉ là giảm đầu mối hay số lượng nhân sự, mà quan trọng hơn là tổ chức công việc khoa học, phát huy đúng năng lực của từng người. Từ định hướng đó, chi bộ chỉ đạo rà soát đội ngũ cán bộ quản lý, tổ trưởng chuyên môn và nhân viên khối văn phòng; sắp xếp các tổ chuyên môn theo hướng hợp lý, đồng thời phân công kiêm nhiệm một số nhiệm vụ phù hợp với sở trường như công tác Đội, Đoàn, thư viện, thiết bị.

Cách làm này góp phần hạn chế chồng chéo, làm rõ trách nhiệm cá nhân và bảo đảm mỗi phần việc đều có người theo dõi, chịu trách nhiệm đến cùng. Tinh gọn vì thế không đồng nghĩa với làm ít đi, mà hướng tới làm việc khoa học hơn, phối hợp tốt hơn và sử dụng hiệu quả nguồn lực hiện có.

Một chuyển biến đáng chú ý khác là đẩy mạnh chuyển đổi số và cải cách hành chính. Nhà trường đã thực hiện số hóa hồ sơ, sổ sách điện tử, học bạ điện tử, quản lý điểm và lịch báo giảng trên hệ thống trực tuyến. Các cuộc họp hành chính không cần thiết được tinh giản; việc trao đổi, duyệt công việc được tăng cường trên môi trường số như Zalo, Google Workspace và phần mềm quản lý trường học.

Khi những thủ tục giấy tờ được giảm bớt, giáo viên có thêm thời gian dành cho chuyên môn, nghiên cứu bài giảng và đổi mới phương pháp dạy học. Đây cũng là một trong những cách để chuyển đổi số không chỉ dừng ở công cụ, mà trở thành giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị nhà trường.

Phát huy lợi thế trường liên cấp

Là trường liên cấp Tiểu học – THCS, Trường TH & THCS Đại Sơn đứng trước yêu cầu phối hợp hai cấp học với những khác biệt về chương trình, phương pháp và tâm lý lứa tuổi. Dưới sự lãnh đạo của chi bộ, nhà trường tăng cường kết nối chuyên môn giữa giáo viên tiểu học và THCS thông qua các buổi sinh hoạt chuyên môn liên cấp, dự giờ và trao đổi phương pháp.

Sự phối hợp ấy hướng tới một mục tiêu thiết thực: giúp học sinh lớp 5 khi chuyển lên lớp 6 có sự chuẩn bị tốt hơn về tâm lý và phương pháp học tập. Nhớ lại quãng thời gian chuyển giao này, em Nguyễn Hoàng Tiểu Ngọc (học sinh lớp 9/1) chia sẻ: “Nhờ các thầy cô tạo điều kiện cho chúng em làm quen với phương pháp học tập mới từ cuối năm lớp 5, nên khi bước sang cấp THCS, em và các bạn không hề bỡ ngỡ. Môi trường liên cấp quen thuộc cùng sự quan tâm sát sao của thầy cô đã giúp chúng em nhanh chóng hòa nhập và tự tin hơn rất nhiều.”

Đồng thời, việc phối hợp giữa Đoàn Thanh niên, Đội Thiếu niên, Hội cha mẹ học sinh với cấp ủy, chính quyền xã Thượng Đức tạo thêm nguồn lực để xây dựng môi trường giáo dục an toàn, kỷ cương và chất lượng.

Tiên phong từ mỗi đảng viên

Trong bối cảnh đất nước và ngành giáo dục đang chuyển động mạnh mẽ, yêu cầu đối với người đảng viên trong trường học cũng ngày càng cao. Với chi bộ Trường TH & THCS Đại Sơn, tinh thần tiên phong trước hết được thể hiện bằng việc không ngừng học tập, tự bồi dưỡng lý luận chính trị và chuyên môn nghiệp vụ. Mỗi đảng viên chủ động cập nhật phương pháp giáo dục mới, nâng cao kỹ năng sư phạm và đáp ứng yêu cầu của chương trình GDPT 2018.

Trên lớp học, sự tiên phong ấy được thể hiện bằng việc đổi mới phương pháp, chuyển từ truyền thụ kiến thức một chiều sang tổ chức các hoạt động học tập tích cực, lấy học sinh làm trung tâm, chú trọng phát triển phẩm chất và năng lực. Cùng với đó là việc ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo và học liệu số phù hợp để tạo thêm cơ hội cho học sinh tiếp cận tri thức hiện đại một cách chủ động, sáng tạo.

Tinh thần tiên phong cũng gắn với việc giữ gìn đoàn kết, thống nhất trong chi bộ và nhà trường. Trên cơ sở nguyên tắc tập trung dân chủ, tình đồng chí, đồng nghiệp và lợi ích của tập thể, mỗi cán bộ, đảng viên cùng hướng tới mục tiêu chung là nâng cao chất lượng giáo dục, xây dựng chi bộ Trường TH & THCS Đại Sơn trong sạch, vững mạnh.

Từ những việc làm cụ thể, tinh gọn bộ máy và đổi mới phương thức hoạt động đang dần trở thành một quá trình thường xuyên, gắn với từng công việc của nhà trường chứ không phải một nhiệm vụ mang tính thời điểm.

Từ nghị quyết đến những việc làm cụ thể

Thực tiễn tại Trường TH & THCS Đại Sơn cho thấy, hiệu quả của một chủ trương không chỉ được đo bằng số lượng văn bản ban hành mà quan trọng hơn là những thay đổi trong công việc hằng ngày. Khi nghị quyết được cụ thể hóa thành kế hoạch rõ ràng, khi dân chủ được thực hiện bằng sự công khai và lắng nghe, khi đảng viên đi đầu trong chuyên môn và khi bộ máy được tổ chức theo hướng gọn, rõ trách nhiệm, vai trò hạt nhân lãnh đạo của chi bộ được thể hiện bằng những kết quả gần gũi với đời sống giáo dục.

Là người trực tiếp đứng trên bục giảng, tôi càng nhận thức rõ rằng mọi chủ trương, nghị quyết chỉ thực sự đi vào cuộc sống khi có sự vào cuộc trách nhiệm và tâm huyết của từng cá nhân. Vì vậy, bản thân tôi xác định sẽ tiếp tục học tập, tu dưỡng đạo đức nhà giáo, đổi mới phương pháp dạy học, chủ động ứng dụng chuyển đổi số và cùng tập thể chi bộ thực hiện tốt nhiệm vụ được giao.

Phía trước vẫn còn không ít yêu cầu mới đối với giáo dục và công tác xây dựng Đảng ở cơ sở. Song với sự chỉ đạo của cấp ủy cấp trên, tinh thần đoàn kết và trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên, chi bộ Trường TH & THCS Đại Sơn có cơ sở để tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng lãnh đạo và xây dựng môi trường giáo dục ngày càng hiệu quả, bền vững.

Ở đây, “tiên phong đi trước” không chỉ là một khẩu hiệu, mà được bắt đầu từ những việc rất cụ thể: một giờ dạy được đổi mới, một thủ tục được rút gọn, một học sinh được quan tâm đúng lúc, một ý tưởng được lắng nghe và một đảng viên dám nhận việc khó, làm việc đến cùng. Chính từ những điều tưởng như nhỏ bé ấy, sức mạnh của tổ chức đảng trong nhà trường ngày càng được bồi đắp và lan tỏa.

NGUYỄN THỊ DUY AN - Giáo viên / Trường TH&THCS Đại Sơn