TÁC PHẨM DỰ THI

GIẢI BÁO CHÍ VỀ XÂY DỰNG ĐẢNG
(GIẢI BÚA LIỀM VÀNG) THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG NĂM 2026

TỪ CHỦ TRƯƠNG ĐẾN LÒNG DÂN

DẤU ẤN CỦA ĐẢNG TRONG VẬN HÀNH
CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG 2 CẤP Ở THƯỢNG ĐỨC

Lãnh đạo địa phương và lực lượng chức năng đến cơ sở, trao hỗ trợ cho người dân - một lát cắt sinh động của tinh thần gần dân, sát dân và chăm lo đời sống Nhân dân. Nguồn ảnh: Facebook “Thượng Đức - Đà Nẵng”.

Phép thử không nằm trên sơ đồ tổ chức

Thượng Đức là đơn vị hành chính mới của thành phố Đà Nẵng, được hình thành trên cơ sở sáp nhập ba xã Đại Hưng, Đại Lãnh và Đại Sơn. Đó là một không gian rộng lớn, địa hình đồi núi xen kẽ sông suối, cách trung tâm thành phố khoảng 50 km; đồng thời, là vùng đất giàu truyền thống cách mạng, gắn liền với Chiến thắng Thượng Đức lẫy lừng năm 1974. Chính truyền thống vẻ vang và bản lĩnh kiên cường của người dân vùng đất ấy đã tạo nên một nền tảng tinh thần đặc biệt, chuyển hóa thành khát vọng đổi mới, thôi thúc bộ máy chính quyền phải tinh gọn hơn, phản ứng nhanh nhạy hơn, công khai, minh bạch hơn và trên hết là gần dân, sát dân hơn. Từ ngày 1/7/2025, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp chính thức đi vào hoạt động. Ngay trong thời điểm chuyển tiếp với bộn bề công việc, chính quyền xã Thượng Đức đồng thời xử lý các vấn đề dân sinh cấp thiết, khắc phục hậu quả thiên tai, rà soát quy hoạch và tổ chức lại các đầu mối công việc. Vì vậy, bài toán đặt ra cho cấp ủy và chính quyền không chỉ đơn thuần là “bố trí ai vào vị trí nào”, mà là làm thế nào để cả hệ thống nhanh chóng hình thành một nhịp vận hành thống nhất, thông suốt và phục vụ Nhân dân tốt nhất.

Lời giải cho bài toán ấy không nằm trên các trang đề án, mà hiện hữu ngay nơi tuyến đầu tiếp xúc với Nhân dân. Một buổi sáng tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Thượng Đức, dòng người đến giải quyết thủ tục nối tiếp nhau. Có người làm hồ sơ đất đai, người đăng ký hộ tịch, người cần chứng thực giấy tờ, và có cả những người chỉ đến để được hướng dẫn thao tác trên môi trường số. Điều đáng chú ý không phải là quầy tiếp nhận hồ sơ đông hay vắng người, mà chính là phía sau mỗi hồ sơ ấy là một phép thử rất cụ thể đối với bộ máy mới: “Sắp xếp lại tổ chức nhưng không để công việc của dân bị gián đoạn; thay đổi mô hình quản trị nhưng không để người dân phải tự xoay xở trước những quy trình mới”.

Kết quả sau hơn một năm vượt qua phép thử cam go ấy không đo đếm bằng những lời ngợi ca, mà được khẳng định bằng chính hiệu quả thực thi cụ thể: công việc thông suốt, hồ sơ giải quyết đúng và trước hạn. Những bỡ ngỡ ban đầu của người dân được thay thế bằng niềm an tâm, tin tưởng. Bởi nếu trong chiến tranh, thước đo là chiến công và sự hy sinh kiên cường, thì giữa thời bình hôm nay, thước đo bản lĩnh của người cán bộ, đảng viên Thượng Đức chính là sự hài lòng, niềm tin yêu và chất lượng cuộc sống của từng người dân.

Ở đây, dấu ấn lãnh đạo của Đảng không hiện lên bằng những khái niệm trừu tượng. Nó hiện diện trong cách cấp ủy thống nhất tư tưởng sau sáp nhập, trong việc phân công cán bộ bám cơ sở, trong yêu cầu “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ kết quả, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền”, và quan trọng hơn cả, trong việc biến mỗi chủ trương thành trách nhiệm có thể kiểm tra, đo đếm và phản hồi.

Một buổi làm việc tại Đảng ủy xã Thượng Đức. Sau sắp xếp, yêu cầu đặt ra là thống nhất nhận thức, rõ đầu mối và phối hợp thông suốt trong toàn hệ thống. Nguồn ảnh: Facebook “Thượng Đức - Đà Nẵng”.

Sáp nhập địa giới có thể được thực hiện bằng một quyết định hành chính. Nhưng để ba địa bàn cũ thật sự trở thành một cộng đồng chính trị - hành chính thống nhất lại là một quá trình khó hơn nhiều. Sau sáp nhập, mỗi nơi có nền nếp công việc, thói quen phối hợp, điều kiện hạ tầng và tâm lý cộng đồng khác nhau. Nếu không xử lý tốt, những khoảng cách vô hình ấy có thể trở thành lực cản lớn hơn cả khoảng cách địa lý.

Ngay từ đầu nhiệm kỳ 2025 - 2030, Đảng bộ xã xác định công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị phải đi vào thực chất, cán bộ, đảng viên phải gần dân và vì Nhân dân phục vụ. Thời điểm bước vào nhiệm kỳ, Đảng bộ có 512 đảng viên sinh hoạt tại 36 chi, đảng bộ trực thuộc. Một trong những yêu cầu được đặt ra là phải loại bỏ tư tưởng cục bộ kiểu “xã anh, xã tôi”, hướng mọi cán bộ, đảng viên đến lợi ích chung của Thượng Đức mới.

Đó không chỉ là công tác tư tưởng theo nghĩa thông thường. Trong một bộ máy vừa sắp xếp, sự thống nhất nhận thức quyết định trực tiếp đến chất lượng phối hợp. Một hồ sơ của người dân không thể bị chậm chỉ vì trách nhiệm nằm giữa hai đầu mối cũ; một phản ánh ở thôn không thể bị bỏ ngỏ vì cán bộ chưa quen địa bàn; một nhiệm vụ không thể bị đùn đẩy vì chưa xác định rõ thẩm quyền. Vì vậy, Đảng ủy xã đặt yêu cầu phân công cấp ủy viên bám sát cơ sở, nhất là các chi bộ thôn, kịp thời tiếp nhận và xử lý những vấn đề phát sinh thuộc thẩm quyền.

Từ góc độ xây dựng Đảng, đây là một chuyển biến đáng chú ý về phương thức lãnh đạo: từ lãnh đạo chung sang lãnh đạo bằng đầu việc cụ thể; từ yêu cầu “nâng cao trách nhiệm” sang xác lập trách nhiệm đến từng vị trí; từ nghe báo cáo định kỳ sang bám sát diễn biến của công việc và phản hồi của người dân.

Trong nhiều năm, một trong những điểm yếu của quản trị cơ sở là khoảng cách giữa chủ trương đúng và kết quả thực thi. Nghị quyết có thể rõ, chỉ đạo có thể đầy đủ, nhưng nếu thiếu cơ chế theo dõi thì hiệu quả vẫn dễ bị đánh giá bằng cảm tính. Thượng Đức lựa chọn một cách tiếp cận khác: gắn trách nhiệm của tổ chức đảng, đảng viên và cán bộ công vụ với tiến độ, chất lượng xử lý công việc trên môi trường số.

Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã, quy trình tiếp nhận và giải quyết thủ tục được đưa lên hệ thống điện tử; tiến độ được theo dõi theo thời gian thực. Mỗi hồ sơ trở thành một “đồng hồ trách nhiệm”: chậm ở đâu, vướng ở khâu nào, ai đang xử lý đều có thể nhận diện. Cách làm ấy không chỉ là ứng dụng công nghệ. Về bản chất, đó là một hình thức cụ thể hóa kỷ luật công vụ và trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên.

Theo số liệu 9 tháng đầu năm 2026, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Thượng Đức đã tiếp nhận 2.367 hồ sơ thủ tục hành chính, 100% được tiếp nhận trực tuyến. Trong số 2.148 hồ sơ đã giải quyết, có 2.146 hồ sơ trước và đúng hạn, đạt 99,9%; chỉ 02 hồ sơ quá hạn, chiếm 0,1%. Toàn bộ hồ sơ, kết quả giải quyết đã được số hóa; các hồ sơ phát sinh phí, lệ phí đều thực hiện thanh toán trực tuyến; mức độ hài lòng của người dân trên Hệ thống dịch vụ công đạt 100%. Những con số ấy cho thấy sau hơn một năm vận hành mô hình mới, yêu cầu phục vụ liên tục, minh bạch và đúng hạn đã từng bước trở thành nền nếp trong hoạt động của chính quyền cơ sở.

Những con số ấy cần được nhìn đúng bản chất. Một trăm phần trăm hồ sơ trực tuyến không có nghĩa là mọi người dân đều đã thành thạo công nghệ. Đằng sau tỷ lệ đó là công việc hướng dẫn, hỗ trợ, thuyết phục và thay đổi thói quen. Không có hồ sơ quá hạn cũng không đơn thuần là thành tích kỹ thuật; đó là kết quả của một cơ chế kiểm soát trách nhiệm rõ hơn, nơi sự chậm trễ không còn dễ dàng bị che khuất trong quy trình giấy tờ.

Đến hết 9 tháng đầu năm 2026, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã đã giải quyết 2.148 hồ sơ, trong đó 2.146 hồ sơ trước và đúng hạn, đạt 99,9%; chỉ có 02 hồ sơ quá hạn, chiếm 0,1%. So với giai đoạn đầu vận hành mô hình mới, khối lượng hồ sơ tăng lên nhưng kỷ luật tiến độ vẫn được duy trì ở mức rất cao. Điều đó cho thấy việc kiểm soát thời hạn xử lý đã dần trở thành nền nếp thường xuyên của bộ máy, thay vì chỉ là kết quả của một đợt cao điểm ngắn hạn.

Triển khai công tác đo đạc, lập bản đồ, hoàn thiện hồ sơ địa chính và cơ sở dữ liệu đất đai - một nhiệm vụ đòi hỏi phối hợp chặt chẽ, số hóa dữ liệu và nâng cao tính minh bạch trong quản lý. Nguồn ảnh: Facebook “Thượng Đức - Đà Nẵng”.

Một trong những thách thức lớn nhất của chuyển đổi số ở cơ sở là nghịch lý: hệ thống càng hiện đại, khoảng cách kỹ năng càng có thể làm một bộ phận người dân bị bỏ lại phía sau. Với một xã miền núi, địa bàn rộng, dân cư phân tán, bài toán ấy càng rõ. Vì vậy, nếu chỉ đặt mục tiêu tăng tỷ lệ hồ sơ trực tuyến mà không tổ chức hỗ trợ trực tiếp, chuyển đổi số có thể vô tình biến thành một rào cản mới.

Thượng Đức lựa chọn cách đi từ cộng đồng. Đoàn Thanh niên phối hợp thành lập các tổ công nghệ cộng đồng, triển khai phương châm đi từng ngõ, gõ từng nhà, hỗ trợ người dân cài đặt và sử dụng tài khoản định danh điện tử, hướng dẫn tiếp cận dịch vụ công trực tuyến. Lực lượng Công an xã phối hợp với các ngành, bộ phận một cửa và lực lượng cơ sở tuyên truyền, hướng dẫn người dân sử dụng VNeID, phòng chống lừa đảo trực tuyến và khai thác các tiện ích số.

Đến tháng 9/2026, việc triển khai Đề án 06 và phát triển công dân số tại Thượng Đức tiếp tục được duy trì với kết quả khá rõ. Trong 6 tháng đầu năm 2026, Công an xã đã tiếp nhận 2.789 hồ sơ; riêng đăng ký xe 353/353 hồ sơ và đăng ký cư trú 774/774 hồ sơ được thực hiện trực tuyến, đạt 100%; đã kích hoạt định danh điện tử cho 12.950/15.990 trường hợp, đạt 80,98%. Sang tháng 9, tỷ lệ hồ sơ cư trú và đăng ký xe trực tuyến tiếp tục duy trì 100%, hồ sơ căn cước trực tuyến đạt 88%. Cùng với đầu tư hạ tầng, duy trì kết nối tại các thôn và tổ chức các lực lượng hỗ trợ trực tiếp tại cơ sở, những kết quả đó cho thấy chuyển đổi số ở Thượng Đức đang từng bước đi ra khỏi phạm vi cơ quan hành chính để trở thành công cụ phục vụ người dân trong những giao dịch thiết yếu hằng ngày.

Điều đáng nói là công nghệ ở đây không được xem như một mục tiêu độc lập. Công nghệ chỉ có ý nghĩa khi rút ngắn thời gian chờ đợi, giúp lãnh đạo nắm tình hình nhanh hơn, giúp cán bộ giảm thao tác trung gian và giúp người dân tiếp cận dịch vụ thuận lợi hơn. Nói cách khác, chuyển đổi số chỉ thật sự thành công khi chuyển đổi được cách phục vụ.

Hoạt động thúc đẩy ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số tại xã Thượng Đức, hướng đến phương thức lãnh đạo, điều hành hiện đại, minh bạch và phục vụ. Nguồn ảnh: Facebook “Thượng Đức - Đà Nẵng”.

Một bộ máy có thể đạt nhiều chỉ tiêu nhưng vẫn chưa chắc tạo được niềm tin. Bởi với người dân, trải nghiệm về chính quyền thường bắt đầu từ những điều rất nhỏ: một lời hướng dẫn có rõ ràng hay không, một hồ sơ có bị hẹn đi hẹn lại hay không, một phản ánh có được trả lời hay không và khi gặp khó khăn, có ai thực sự đứng ra chịu trách nhiệm hay không.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, mức độ hài lòng của người dân trên Hệ thống dịch vụ công của xã đạt 100%, tương ứng 18/18 điểm. Con số ấy không phải để tự mãn, mà đặt ra một chuẩn mực cao hơn đối với bộ máy sau sắp xếp: khi người dân đã quen với sự thuận tiện, minh bạch và đúng hẹn, chất lượng phục vụ chỉ có thể được giữ vững và nâng lên, không thể quay trở lại cách làm cũ.

Ở góc độ công tác xây dựng Đảng, sự hài lòng của người dân không chỉ là một chỉ số cải cách hành chính. Đó là một biểu hiện cụ thể của mối quan hệ giữa Đảng với Nhân dân. Khi chủ trương đúng được tổ chức thực hiện tốt, người dân không cần phải đọc hết nghị quyết để cảm nhận vai trò lãnh đạo của Đảng; họ cảm nhận qua việc công việc được giải quyết, quyền lợi được bảo đảm và tiếng nói của mình được tôn trọng.

Một tác phẩm về xây dựng Đảng sẽ thiếu sức thuyết phục nếu chỉ kể những điều thuận lợi. Sau những con số tích cực, Thượng Đức vẫn còn nhiều bài toán không thể giải quyết trong một sớm một chiều: địa bàn rộng, khoảng cách giữa các khu dân cư lớn; kỹ năng số trong Nhân dân chưa đồng đều; khối lượng công việc ở cấp xã tăng lên khi nhiều nhiệm vụ được chuyển về cơ sở; đất đai, hạ tầng, phòng chống thiên tai và nhu cầu đầu tư phát triển tiếp tục đặt áp lực lên năng lực điều hành.

Chính vì vậy, yêu cầu quan trọng nhất trong giai đoạn tiếp theo là không để kết quả ban đầu biến thành tâm lý bằng lòng. Cải cách hành chính không thể chỉ chạy theo thứ hạng; chuyển đổi số không thể chỉ đếm thiết bị; xây dựng Đảng không thể chỉ dừng ở số lượng nghị quyết, hội nghị hay mô hình. Mọi chỉ số đều phải quay về một câu hỏi: người dân có thực sự được thụ hưởng tốt hơn hay không?

Từ thực tiễn vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp ở Thượng Đức, có thể rút ra một số bài học về công tác xây dựng Đảng và đổi mới phương thức lãnh đạo của cấp ủy trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ ở cơ sở. Trước hết, sắp xếp tổ chức bộ máy phải đi liền với thống nhất tư tưởng, tạo đồng thuận và khắc phục tâm lý cục bộ sau sáp nhập. Cấp ủy phải thực sự bám cơ sở, nắm vấn đề từ nơi phát sinh, kịp thời chỉ đạo xử lý, thay vì chỉ chờ báo cáo từ các đầu mối. Mỗi nhiệm vụ phải được giao theo nguyên tắc “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ kết quả, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, để trách nhiệm không bị hòa tan trong tập thể. Dữ liệu và công nghệ phải trở thành công cụ hỗ trợ lãnh đạo, điều hành, theo dõi tiến độ và kiểm soát trách nhiệm, chứ không chỉ là lớp vỏ của cải cách. Và trên hết, hiệu quả lãnh đạo, quản trị cuối cùng phải được đo bằng sự chuyển biến trong đời sống, chất lượng phục vụ và niềm tin của Nhân dân.

Thượng Đức từng đi vào lịch sử bằng một chiến thắng mang ý nghĩa lớn trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc. Hôm nay, trên vùng đất ấy, một cuộc chuyển đổi khác đang diễn ra âm thầm hơn: chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ; từ bộ máy nhiều tầng nấc sang chính quyền gần dân hơn; từ trách nhiệm chung chung sang trách nhiệm có thể nhìn thấy qua từng hồ sơ, từng phản ánh, từng kết quả. Điều tạo nên dấu ấn của Đảng trong vận hành chính quyền địa phương 2 cấp ở Thượng Đức chính là khả năng đưa chủ trương đi qua từng khâu tổ chức, đến từng cán bộ, đảng viên, rồi trở thành một trải nghiệm cụ thể của người dân.

Con đường từ chủ trương đến lòng dân chưa bao giờ là con đường ngắn. Nhưng khi cấp ủy dám nhìn thẳng vào điểm nghẽn, người đứng đầu dám chịu trách nhiệm, cán bộ coi việc của dân là việc của mình và công nghệ được sử dụng để tăng minh bạch thay vì tạo thêm khoảng cách, thì mỗi kết quả nhỏ ở cơ sở sẽ góp phần làm nên một giá trị lớn hơn: củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng.

Và có lẽ, đó mới là thước đo bền vững nhất của một bộ máy sau sắp xếp - không chỉ vận hành được, mà vận hành bằng tinh thần phục vụ; không chỉ hoàn thành nhiệm vụ, mà tạo được đồng thuận; không chỉ đưa chủ trương, nghị quyết đến với người dân, mà đưa được niềm tin từ người dân một lòng hướng về Đảng.

Khởi công các dự án đầu tư xây dựng năm 2026 - từ nâng cao hiệu quả quản trị đến kiến tạo động lực phát triển, để kết quả của bộ máy mới được đo bằng những đổi thay cụ thể trong đời sống. Nguồn ảnh: Facebook “Thượng Đức - Đà Nẵng”.

                                            NGÔ VĂN TRUNG

Phó Chánh Văn phòng Đảng ủy xã Thượng Đức