Sáp nhập địa giới hành chính có thể được xác lập bằng một nghị quyết, nhưng để ba miền quê thực sự trở thành một cộng đồng thống nhất cần cả một quá trình bền bỉ gây dựng niềm tin. Tại xã Thượng Đức, thành phố Đà Nẵng, công tác xây dựng Đảng đang được cụ thể hóa bằng một bộ máy vận hành thông suốt, một nền hành chính phục vụ và những kết quả mà người dân có thể trực tiếp cảm nhận trong từng hồ sơ, từng công trình, từng mái nhà và từng cuộc đối thoại ở cơ sở.

Một tên gọi mới và phép thử của lòng người

Thượng Đức là vùng đất được nhắc đến bằng niềm tự hào về Chiến thắng ngày 7/8/1974. Trên những triền núi, bãi bồi và dòng sông từng đi qua chiến tranh, ký ức về một thời gian khổ, kiên cường vẫn được gìn giữ, trao truyền qua nhiều thế hệ. Hơn nửa thế kỷ sau ngày chiến thắng, Thượng Đức bước vào một cuộc chuyển mình mới. Không còn tiếng súng, nhưng vẫn là một cuộc vượt khó đòi hỏi ý chí, trách nhiệm và tinh thần đoàn kết.

Xã Thượng Đức được thành lập trên cơ sở sáp nhập ba xã Đại Lãnh, Đại Hưng và Đại Sơn. Đây không chỉ là sự cộng gộp về diện tích, dân số và tổ chức bộ máy. Phía sau một tên gọi mới là ba không gian dân cư, ba quá trình phát triển, ba nền nếp quản lý và những đặc điểm kinh tế, văn hóa, xã hội không hoàn toàn giống nhau.

Làm thế nào để cán bộ từ ba đơn vị cũ cùng làm việc trong một bộ máy mới? Làm thế nào để các tổ chức đảng nhanh chóng ổn định, không để gián đoạn việc lãnh đạo ở cơ sở? Làm thế nào để người dân không cảm thấy xa hơn với chính quyền sau khi địa giới rộng hơn, đầu mối thay đổi và nhiều quy trình được tổ chức lại? Đó chính là phép thử đầu tiên đối với năng lực lãnh đạo của Đảng bộ xã.

Ngày 25/6/2025, Thượng Đức tổ chức vận hành thử nghiệm mô hình chính quyền địa phương hai cấp gắn với tổ chức đảng, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội. Ngay từ những phiên họp đầu tiên, địa phương xác định phải tích hợp quy hoạch của ba xã cũ, xây dựng kế hoạch phát triển chung, giữ nghiêm kỷ luật công vụ và bảo đảm hoạt động của bộ máy không bị đứt quãng.

Ngày 21/7/2025, Đại hội đại biểu Đảng bộ xã Thượng Đức lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 được tổ chức. Đại hội không chỉ hoàn thành một quy trình chính trị, mà còn khẳng định từ đây ba miền quê cùng chung một tổ chức đảng, một tầm nhìn phát triển và một khát vọng. Mục tiêu lớn được đặt ra là xây dựng Đảng bộ và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; phát huy sức mạnh đại đoàn kết; đổi mới phương thức lãnh đạo; xây dựng nền hành chính phục vụ và phấn đấu đưa Thượng Đức trở thành xã nông thôn mới nâng cao.

Theo số liệu của Đảng ủy xã, sau quá trình sắp xếp, tổ chức lại hoạt động ở cơ sở, Đảng bộ Thượng Đức hiện có 28 tổ chức đảng trực thuộc với 540 đảng viên. Mỗi tổ chức đảng là một mắt xích; mỗi đảng viên là một hạt nhân trong quá trình ổn định tư tưởng, kết nối cộng đồng và đưa nghị quyết vào cuộc sống.

Từ hợp nhất bộ máy đến thống nhất ý chí

Thực tiễn cho thấy, sắp xếp tổ chức chỉ là bước khởi đầu. Điều quyết định là phải tạo được sự thống nhất trong nhận thức và hành động. Khi ba đơn vị hành chính hợp thành một xã mới, cán bộ có thể khác nhau về nơi công tác trước đây, người dân có thể vẫn quen gọi tên xã cũ, nhưng nhiệm vụ chính trị không cho phép tồn tại ba cách nghĩ và ba nhịp vận hành.

Vì vậy, công việc đầu tiên của cấp ủy không chỉ là phân công cán bộ, ban hành quy chế hay ổn định trụ sở. Quan trọng hơn là xây dựng một nguyên tắc chung: mọi quyết định phải hướng đến lợi ích tổng thể của Thượng Đức; mọi cán bộ phải được đánh giá bằng phẩm chất, năng lực và kết quả thực hiện nhiệm vụ; mọi nguồn lực phải được phân bổ công bằng, công khai, đúng trọng tâm.

Đại hội Đảng bộ xã lần thứ I xác định ba nhóm đột phá, trong đó nhấn mạnh ứng dụng công nghệ thông tin gắn với cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số; nâng cao năng lực vận hành của đội ngũ cán bộ, công chức; làm tốt công tác quy hoạch, đầu tư hạ tầng, phát triển thương mại - dịch vụ, du lịch sinh thái, văn hóa và nông - lâm nghiệp theo chuỗi giá trị. Đó là những định hướng phù hợp với một địa phương vừa có truyền thống cách mạng, vừa có tiềm năng lớn nhưng còn nhiều điểm nghẽn.

Những chủ trương ấy chỉ có ý nghĩa khi được phân rã thành từng việc cụ thể. Từ chương trình công tác toàn khóa đến kế hoạch từng quý, từ nghị quyết đến thông báo kết luận, cấp ủy xã từng bước thiết lập một guồng làm việc có mục tiêu, có thời hạn, có người chịu trách nhiệm và có cơ chế kiểm tra kết quả. Sự thống nhất của tổ chức không được tạo nên bởi việc tất cả mọi người đều giống nhau, mà bởi việc mỗi người cùng đặt nhiệm vụ chung lên trên thói quen và lợi ích riêng.

Văn phòng cấp ủy - nơi giữ nhịp cho những quyết định

Văn phòng cấp ủy thường ít xuất hiện ở vị trí trung tâm của những sự kiện lớn. Công việc của cán bộ văn phòng chủ yếu nằm phía sau từng chương trình, kế hoạch, báo cáo, thông báo kết luận, lịch công tác, hồ sơ và từng nhiệm vụ được theo dõi, đôn đốc hằng ngày.

Nhìn bề ngoài, đó là công việc tổng hợp và phục vụ. Nhưng trong thực tế, Văn phòng Đảng ủy chính là nơi giữ nhịp hoạt động của cấp ủy; là đầu mối nối chủ trương với tổ chức thực hiện, nối người đứng đầu với các cơ quan tham mưu, các tổ chức đảng và cơ sở. Đối với một xã mới được thành lập từ ba đơn vị hành chính, yêu cầu ấy càng nặng nề.

Ba hệ thống hồ sơ phải được rà soát và sắp xếp; nhiều chương trình còn dang dở phải được tiếp tục theo dõi; những nhiệm vụ trước đây thực hiện riêng lẻ tại từng xã phải được tích hợp thành nhiệm vụ chung; quan hệ công tác giữa Đảng ủy, HĐND, UBND, Mặt trận, các đoàn thể và các tổ chức đảng trực thuộc phải được thiết lập lại trong một cơ chế thống nhất.

Một văn bản chậm ban hành có thể làm chậm cả một nhiệm vụ. Một kết luận không rõ đầu việc, thời hạn và trách nhiệm có thể dẫn đến tình trạng đùn đẩy. Một số liệu thiếu chính xác có thể làm sai lệch việc đánh giá và lựa chọn giải pháp. Bởi vậy, đổi mới phương thức lãnh đạo trước hết phải bắt đầu từ việc đổi mới cách chuẩn bị, tổ chức và theo dõi thực hiện các quyết định của cấp ủy.

Với Chi bộ Văn phòng Đảng ủy xã Thượng Đức, yêu cầu đặt ra không chỉ là tham mưu đúng thể thức, đúng thẩm quyền. Mỗi văn bản phải ngắn gọn nhưng đủ ý, rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm và rõ kết quả cần đạt. Một thông báo kết luận chỉ thật sự hoàn thành khi những nội dung trong đó được triển khai trong thực tế, chứ không phải khi văn bản đã được ký và phát hành.

Trong năm 2026, Văn phòng Đảng ủy còn phối hợp tổ chức các lớp bồi dưỡng chính trị, trong đó có lớp chuyên đề Tư tưởng Hồ Chí Minh cho 113 đoàn viên, thanh niên. Công việc ấy cho thấy vai trò của văn phòng không chỉ nằm ở giấy tờ, mà còn góp phần trực tiếp vào công tác giáo dục chính trị, tư tưởng và bồi dưỡng thế hệ kế cận.

Khi hiệu quả lãnh đạo được thể hiện bằng những con số

Một trong những chuyển biến nổi bật ở Thượng Đức là việc gắn công tác xây dựng Đảng với cải cách hành chính và chuyển đổi số. Trước đây, kết quả lãnh đạo thường được phản ánh chủ yếu qua báo cáo định kỳ. Những hạn chế như hồ sơ chậm, xử lý kéo dài hay trách nhiệm chưa rõ đôi khi khó được nhận diện kịp thời.

Thượng Đức lựa chọn một cách tiếp cận khác: đưa quá trình xử lý công việc lên môi trường số, công khai tiến độ và dùng kết quả phục vụ người dân để đánh giá trách nhiệm của cán bộ, đảng viên. Nói cách khác, trách nhiệm chính trị được cụ thể hóa thành hiệu suất có thể theo dõi và kiểm chứng.

Trong kỳ thống kê từ ngày 15/12/2025 đến ngày 30/6/2026, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã tiếp nhận 1.351 hồ sơ; tỷ lệ nộp trực tuyến đạt 100%. Có 1.314 hồ sơ đã được giải quyết trước và đúng hạn; 37 hồ sơ còn lại đang trong thời hạn; không có hồ sơ quá hạn. Riêng lĩnh vực đất đai, Trung tâm tiếp nhận 241 hồ sơ, đã hoàn thành trả kết quả 216 hồ sơ; 25 hồ sơ còn lại được giải quyết trong thời hạn quy định.

Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở tỷ lệ hồ sơ trực tuyến hay số hồ sơ đúng hạn. Đằng sau những con số ấy là sự thay đổi trong tư duy phục vụ. Thay vì để người dân tự tìm hiểu giữa những quy trình mới, cán bộ hướng dẫn từng bước; thay vì đợi người dân phản ánh khi hồ sơ chậm, tiến độ được theo dõi trên hệ thống; thay vì đánh giá cán bộ bằng những nhận xét chung chung, kết quả công việc được thể hiện qua thời gian và chất lượng xử lý cụ thể.

Công nghệ không thay thế trách nhiệm của con người. Công nghệ làm cho trách nhiệm ấy trở nên rõ ràng. Trong 246 phiếu đánh giá được ghi nhận, 100% người dân và doanh nghiệp đánh giá hài lòng hoặc rất hài lòng. Sáu tháng đầu năm 2026, Trung tâm không nhận phản ánh về hành vi nhũng nhiễu, tiêu cực hoặc gây khó khăn trong giải quyết thủ tục hành chính.

Từ vị trí 84/93 đơn vị cùng kỳ trước, Thượng Đức vươn lên nhóm dẫn đầu, đứng thứ 2/93 xã, phường về tiến độ giải quyết hồ sơ và đứng thứ 9/93 về Bộ chỉ số phục vụ người dân, doanh nghiệp. Đây không chỉ là thành tích của một bộ phận chuyên môn. Đó là kết quả của quá trình cấp ủy lãnh đạo thay đổi nhận thức, người đứng đầu chịu trách nhiệm, chi bộ đưa nội dung cải cách vào sinh hoạt và mỗi cán bộ, đảng viên tự điều chỉnh phong cách làm việc.

Công tác xây dựng Đảng vì thế không còn là khái niệm xa với đời sống. Nó hiện diện trong thái độ của cán bộ tại quầy tiếp nhận; trong một hồ sơ được trả đúng hẹn; trong việc người dân không phải đi lại nhiều lần; trong sự công khai để thu hẹp khoảng trống cho nhũng nhiễu, gây phiền hà. Khi sự hài lòng của Nhân dân trở thành thước đo, nghị quyết của Đảng đã tìm được con đường ngắn nhất để đi vào cuộc sống.

Không để địa giới rộng hơn làm khoảng cách với dân xa hơn

Thượng Đức có địa bàn rộng, điều kiện tự nhiên phức tạp, nhiều khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai. Việc sáp nhập mở rộng không gian phát triển nhưng cũng đặt ra nguy cơ khoảng cách giữa trung tâm hành chính với một bộ phận người dân trở nên xa hơn.

Bởi vậy, xây dựng một chính quyền gần dân không thể chỉ dựa vào việc bố trí một địa điểm tiếp nhận thủ tục khang trang. Gần dân trước hết là gần về trách nhiệm; là cấp ủy biết người dân đang cần gì, đang lo gì và đang vướng ở đâu; là người đứng đầu đối thoại trực tiếp, lắng nghe và theo dõi đến cùng việc giải quyết kiến nghị.

Năm 2025, tổng giá trị sản xuất của xã ước đạt 1.220,6 tỷ đồng, tăng 11,49% so với năm 2024; thu nhập bình quân đạt 54,3 triệu đồng/người/năm. Địa phương hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát cho 52 hộ và triển khai xây dựng 30 nhà chống lũ. Những con số ấy chỉ thật sự có ý nghĩa khi được nhìn từ cuộc sống của từng gia đình.

Đối với một hộ khó khăn, sự phát triển không phải là một tỷ lệ tăng trưởng trên báo cáo, mà là mái nhà không còn dột mỗi mùa mưa. Đối với người dân vùng thường xuyên bị chia cắt, sự quan tâm của Đảng và Nhà nước là cây cầu, con đường hoặc một phương án phòng, chống thiên tai được chuẩn bị từ sớm. Đối với người cao tuổi, cải cách hành chính là việc được hướng dẫn tận tình thay vì phải tự xoay xở với điện thoại và thủ tục trực tuyến.

Một tổ chức đảng vững mạnh không chỉ thể hiện ở số lượng cuộc họp, nghị quyết hay văn bản đã ban hành. Sức mạnh của tổ chức đảng được thể hiện ở khả năng tập hợp Nhân dân, giải quyết những vấn đề thực tế và tạo ra sự đồng thuận trong cộng đồng. Mỗi kết quả đều góp phần trả lời một câu hỏi căn bản: Người dân được thụ hưởng gì từ chủ trương và sự lãnh đạo của Đảng?

Biến truyền thống thành nguồn lực phát triển

Thượng Đức hôm nay không chỉ mang trong mình ký ức chiến thắng mà còn sở hữu nhiều giá trị về lịch sử, văn hóa và cảnh quan. Tượng đài Chiến thắng Thượng Đức, vùng Thái Chấn Sơn, làng Yều, những dòng sông, cánh rừng và không gian giao thoa văn hóa là nguồn lực quý cho phát triển du lịch lịch sử, sinh thái, nông nghiệp trải nghiệm và du lịch cộng đồng.

Nhưng tiềm năng chỉ trở thành nguồn lực khi có sự lãnh đạo đúng hướng, quy hoạch bài bản và sự tham gia thực chất của Nhân dân. Phát triển du lịch không thể chỉ dừng ở việc đưa khách đến chụp ảnh tại một di tích. Giá trị lớn hơn là biến lịch sử thành bài học sống động, biến bản sắc thành sinh kế và biến niềm tự hào của người dân thành trách nhiệm giữ gìn quê hương.

Trong quá trình đó, tổ chức đảng phải giữ vai trò định hướng, bảo đảm sự phát triển không làm mất bản sắc, không đánh đổi môi trường và không để người dân đứng ngoài những thành quả được tạo ra. Nơi từng là chiến trường ác liệt có thể trở thành địa chỉ giáo dục truyền thống. Vùng sản xuất nông nghiệp có thể trở thành không gian trải nghiệm. Bản sắc của cộng đồng dân cư có thể được gìn giữ và giới thiệu bằng chính tiếng nói, câu chuyện và sản phẩm của người dân.

Truyền thống không phải là điều chỉ để nhắc lại trong những ngày kỷ niệm. Truyền thống phải trở thành sức mạnh tinh thần để thúc đẩy con người hôm nay dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm và có trách nhiệm với tương lai.

Từ câu chuyện Thượng Đức đến những bài học ở cơ sở

Quá trình xây dựng một xã mới tại Thượng Đức vẫn còn nhiều việc phải làm. Bộ máy cần tiếp tục hoàn thiện; đội ngũ cán bộ cần được bồi dưỡng; dữ liệu từ các đơn vị cũ cần được chuẩn hóa; hạ tầng số và hạ tầng giao thông còn phải đầu tư; đời sống của một bộ phận người dân vẫn còn khó khăn.

Nhìn thẳng vào những vấn đề đó không làm giảm ý nghĩa của kết quả đã đạt được. Ngược lại, đó chính là biểu hiện của tinh thần tự soi, tự sửa và cầu thị trong xây dựng Đảng.

Trước hết, sắp xếp tổ chức bộ máy chỉ thành công khi đi đôi với ổn định tư tưởng và xây dựng sự đồng thuận. Con người phải được đặt ở trung tâm của mọi phương án sắp xếp. Mỗi cán bộ cần hiểu vị trí mới, trách nhiệm mới; mỗi người dân phải được giải thích rõ quyền lợi và cách thức thực hiện công việc trong mô hình mới.

Thứ hai, đổi mới phương thức lãnh đạo phải bắt đầu từ đổi mới lề lối làm việc. Nghị quyết cần rõ mục tiêu; nhiệm vụ phải có người chịu trách nhiệm, thời hạn hoàn thành và cơ chế kiểm tra. Văn phòng cấp ủy phải thực sự trở thành trung tâm thông tin, điều phối và theo dõi việc thực hiện, chứ không chỉ dừng ở chức năng chuyển nhận văn bản.

Thứ ba, chuyển đổi số phải gắn với chuyển đổi nhận thức. Đưa hồ sơ lên môi trường điện tử là chưa đủ; điều quan trọng là dùng công nghệ để công khai trách nhiệm, rút ngắn thời gian và giúp người dân thuận lợi hơn. Không thể để người yếu kỹ năng số bị bỏ lại phía sau trong chính quá trình chuyển đổi số.

Thứ tư, mọi kết quả xây dựng Đảng phải được kiểm chứng bằng đời sống. Người dân không đánh giá tổ chức đảng bằng những lời nói hay trong hội trường, mà bằng cách cán bộ tiếp dân, bằng tiến độ xử lý công việc và bằng việc những kiến nghị chính đáng có được giải quyết hay không.

Cuối cùng, đoàn kết phải được xây dựng bằng sự công bằng, minh bạch và trách nhiệm. Ba miền quê chỉ thực sự trở thành một Thượng Đức khi không còn tâm lý “người xã cũ này”, “cán bộ xã cũ kia”; khi mọi nguồn lực được phân bổ vì lợi ích chung và mọi cán bộ đều được đánh giá bằng kết quả thực hiện nhiệm vụ.

Giữ nhịp cho một chặng đường mới

Trên vùng đất từng đi qua chiến tranh, màu xanh đã trở lại trên những triền đồi, bãi bồi và cánh đồng. Ký ức về Chiến thắng Thượng Đức vẫn sống trong câu chuyện của những nhân chứng, trong Tượng đài chiến thắng và trong niềm tự hào được trao truyền qua nhiều thế hệ.

Hôm nay, tinh thần ấy đang được tiếp nối bằng một cách khác. Đó là sự tiên phong đổi mới của người cán bộ; là trách nhiệm của đảng viên trước mỗi phần việc; là những cuộc họp không né tránh hạn chế; là một hồ sơ không bị trễ hẹn; là một mái nhà được dựng lên trước mùa mưa; là sự kiên trì giải thích để người dân hiểu và đồng thuận với chủ trương mới.

Với những người làm công tác Văn phòng Đảng ủy, niềm vui đôi khi rất giản dị: một chương trình được chuẩn bị chu đáo, một kết luận được triển khai đúng tiến độ, một số liệu được tổng hợp chính xác, một nhiệm vụ khó được các cơ quan phối hợp giải quyết đến cùng. Những công việc ấy ít khi được gọi tên, nhưng chính chúng góp phần giữ nhịp cho hoạt động của cấp ủy và cho cả một vùng đất mới.

Từ Đại Lãnh, Đại Hưng và Đại Sơn đến Thượng Đức không chỉ là hành trình thay đổi tên gọi trên bản đồ. Đó là hành trình xây dựng một tổ chức đảng thống nhất, một chính quyền phục vụ và một cộng đồng cùng nhìn về phía trước.

Và trên hành trình ấy, thước đo cao nhất của công tác xây dựng Đảng không nằm ở số lượng văn bản đã ban hành, mà nằm trong niềm tin của Nhân dân; không chỉ nằm trong những điều được viết vào nghị quyết, mà nằm trong những đổi thay đang hiện hữu mỗi ngày trên quê hương Thượng Đức.

Nguyễn Quốc Bảo - Phó chánh Văn phòng Đảng ủy xã Thượng Đức